Trainen op je menstruatie is een onderwerp waar steeds meer (top)sporters mee bezig zijn. Ook binnen de paardensport groeit de aandacht voor de invloed van de menstruele cyclus op training, herstel en prestaties. Tijdens het eerste ZNVR-evenement was gyneacoloog Friso Delemarre een van de sprekers. Hij ging in op dit thema en benadrukte dat inzichten uit de sportgeneeskunde en gynaecologie waardevolle handvatten kunnen bieden. Maar dat het wel van belang is dat je ze met nuance toepast.
Deze blog geeft een overzicht van wat we wél weten vanuit internationale richtlijnen in de gynaecologie, systematische reviews, PubMed-overzichten en sportgeneeskundige literatuur. Tegelijkertijd blijven we eerlijk: er bestaat geen one-size-fits-all aanpak. Iedere ruiter is anders, elke cyclus is anders en het lichaam kan per maand verschillend reageren.
Voor ruiters is lichaamsgevoel, stabiliteit, coördinatie en mentale weerbaarheid essentieel. De menstruele cyclus kan subtiele effecten hebben op:
Veel ruiters herkennen dat hun lichaam zich anders gedraagt gedurende de maand, maar weten niet altijd of en zo ja hoe ze trainingen hierop moeten afstemmen. De wetenschappelijke literatuur geeft hiervoor steeds meer richting.
Hoewel elke cyclus anders is, verdelen sportartsen en gynaecologen de cyclus vaak in vier functionele fases. De verschillen zijn niet heel groot tussen de fases, maar grofweg is er wel wat onderscheid in waar je kracht tijdens een fase wat meer ligt. Hieronder de fases en wat je erover kunt vinden:
De hormoonspiegels (oestrogeen en progesteron) zijn laag.
Wat sommige vrouwen ervaren:
Wat onderzoek laat zien:
Oestrogeen stijgt, progesteron blijft laag.
Wat onderzoek laat zien:
Oestrogeen piekt
Wat onderzoek laat zien:
Progesteron stijgt en blijft hoog tot vlak voor de menstruatie.
Wat onderzoek laat zien:
Hoewel studies soms elkaar tegenspreken, zijn onderstaande punten relatief consistent in overzichtsartikelen:
Met name progesteron kan invloed hebben op vermoeidheid, temperatuurregulatie en herstelcapaciteit.
Veel sportartsen benadrukken dat hoe jij je voelt uiteindelijk betere begeleiding biedt dan alleen de kalenderfase.
Kleine verschuivingen – zoals intensiteit, volume of type training – zijn vaak voldoende.
Richtlijnen zijn hulpmiddelen; maatwerk levert het meeste op.
Hoe ruiters hun training kunnen afstemmen op de cyclus
Tijdens het eerste ZNVR-evenement benadrukte Friso Delemarre dat vrouwen in de sport méér kennis zouden moeten hebben over hun eigen cyclus. Niet om alles eraan op te hangen, maar om:
Zijn boodschap sluit nauw aan bij internationale sportgeneeskundige richtlijnen: gebruik je cyclus als hulpmiddel, niet als beperking.
Trainen op je menstruatie wordt steeds vaker genoemd, maar niet altijd ondersteund door bekende wetenschappelijke inzichten. De kennis rondom je cyclus geeft waardevolle informatie over je belasting en belastbaarheid, maar blijft altijd individueel. Door je eigen gegevens te combineren met wat we wéten uit gynaecologie, sportgeneeskunde en wetenschappelijke literatuur, krijg je een krachtig instrument om beter en slimmer te trainen.
Op onze website kun je over diverse onderwerpen lezen. Als je dit artikel interessant vond, kijk dan ook eens naar:
